کتاب موندو از لو کلزیو

  کتاب مونو از ل کلزیو

نام کتاب: موندو

نویسنده: لو کلزیو

مترجم: مصطفی طهمورثی نژاد

انتشارات: دفتر نشر فرهنگ اسلامی

سال نشر: ۱۳۷۶

زبان: فارسی

تعداد صفحات: ۷۳ صفحه

فرمت: PDF

حجم: ۱٫۱۷ مگابایت

خلاصه داستان

“موندو” پسرک ده ساله ای است که روزی وارد شهری می شود. او جا و مکان و خانواده ای ندارد. کسی نمی‌داند از کجا آمده و پدر و مادرش چه کسانی هستند. او با پرسه زنی در شهر، به مردم کمک می کند و در مقابل از آنها خوراکی می گیرد و در گوشه و کنار شهر می خوابد. او عاشق طبیعت است و سوال های عجیب و غریبی می کند و بسیار می ترسد که او را به سازمان مددکاری اجتماعی ببرند و آزادی را از او سلب کنند. دوستان زیادی در شهر دارد، هرچند با هیچ کدام چندان صمیمی نیست.

روزی موندو بر حسب اتفاق، وارد باغ زیبایی می‌شود که صاحب آن زنی ویتنامی با نام “تی‌شن” است. موندو و تی‌شن خیلی زود با هم دوست شده و به رغم فاصله سنی بسیار، ساعات خوش زیادی را در کنار یکدیگر سپری می‌کنند. روزی موندو به شهر بازمی‌گردد و چون در کنار خیابان به خواب رفته، توسط پلیس دستگیر و به مرکز خیریه منتقل می‌شود. تی‌شن، به محض اطلاع از قضیه، از پلیس درخواست آزادی وی را می‌کند، اما آن‌ها امتناع می‌کنند و چند روز بعد زن ویتنامی باخبر می‌شود که پسرک تخت خویش را به آتش کشیده و گریخته است. او چشم به راه موندو می‌ماند، اما از او هیچ‌ خبری به دست نمی‌آید و …

معرفی کتاب

موندو یکی از داستانهای کتاب موندو و داستان‌های دیگر نوشته ژان ماری گوستاو لو کلزیو ( نویسنده فرانسوی برنده جایزه نوبل سال ۲۰۰۸ میلادی) می باشد. لو کلزیو این کتاب را در در سال ۱۹۷۸ منتشر کرد که نقطه‌ی عطفی در ادبیاتِ معاصرِ فرانسه محسوب می‌شود.

لو کلزیو که بسیاری وی را شاخص ترین نویسنده در قید حیات فرانسه می دانند، نویسنده‌ای خلاف جریان‌های رایج و مرسوم در فرانسه است و در دوره‌ای که نهضت رمان نو در اوج بود راه خودش را یک تنه با انکار تمامی دستاوردهای رمان نو ادامه می‌داد. رمان بیابان و مجموعه داستان موندو از مهم‌ترین آثار این نویسنده است که ما را با جهان داستانی و روحیات فردی او آشنا می‌سازد.

نقد داستان:

جورج لوکاچ در باب ادبیات مخصوصا ادبیات داستانی نظریات جالب و در عین در حال تاثیرگذاری دارد. او در یکی از این نظریات به کارکرد روایی آثار داستانی اشاره می کند و مقدم بودن روایت را بر توصیف یکی از اساسی ترین مولفه ها در نگارش داستان و رمان می داند و برای تحکم بخشیدن به این حکم نظری خویش جمله ای کاربردی را بیان می کند. «در داستان و رمان همواره روایت باید چند قدم جلوتر از توصیف حرکت کند.» نقل به مضمون این “سویه” به عنوان یک قاعده ادبی، سال ها است که در نوشته های بسیاری از نویسندگان بزرگ و تاثیرگذار رعایت می شود و بن مایه و ساختمان اصلی ساختارهای روایی توصیفی آثارشان را شکل می دهد.

بیان سطرهای پیشین بدان معنا نیست که داستان موندو برآن بنا شده باشد بلکه این کارکرد معنایی را هم می تواند داشته باشد که شما نمی توانید حتی با خواندن چندین باره داستانِ لو کلزیو خبر و اثری از جمله لوکاچ سراغ بگیرید.

در واقع ژان ماری گوستاو لو کلزیو (شاید نوشتن چندین باره نام این نویسنده در آشنا کردن کسانی که آشنایی با او ندارند مفید باشد) با استفاده از بن مایه های اغراق گونه توصیفی، داستانی نوشته که تا حدودی متفاوت به نظر می رسد. متفاوت از آن لحاظ که در آن توصیف جای روایت را می گیرد و روایت نه یک قدم که هزاران گام عقب تر از آن توصیف حرکت می کند.

سال ها پیش داستان بلندی از لو کلزیو خواندم با عنوان روزی که بوبن با درد خود آشنا شد. در آن داستان از کاربرد این گونه توصیف خبری نبود. چرا که نویسنده با استفاده از ابزار و روایت به بیان داستان مردی به نام “بوبن” می پردازد که شبانه روزی به دردی ناشناخته آشنا می شود و با گرفتن شماره تلفن آدم هایی که نمی شناسد از آنها کمک می طلبد. هر چند که کسی نمی تواند در آن وقت از شب دو نیمه شب به او کمکی کند، اما نقش روایت ها در بیان درد “بوبن” برای خواننده آشکار می شود. نکته ای که در داستان “موندو” به هیچ وجه از آن خبری نیست.

و اما موندو داستان پسرکی بی خانمان است که معلوم نیست از کجا آمده و حتی در پایان داستان به کجا می رود، اما او با دریا، کوه، علفزار و … تمامی ارکان طبیعت که لوکلزیو به خوبی از پس توصیف شان برآمده مانوس می شود و گاه گداری با آدم های اطرافش برخورد می کند. او در شهر پرسه می زند و جلوی هر ناشناسی را می گیرد و جمله اساسی داستان را که هر چند صفحه یک بار تکرار می شود بیان می کند:

«آیا مرا به فرزندی قبول می کنید؟»

«موندو» در این پرسه زدن ها با افرادی هم آشنا می شود قزاق، مرد بادبادک باز،نقاش، تی شین، زن زردپوست، پیرمرد نحیف و سیاه و… اما جالب است که او هیچ گاه جمله کلیدی خود را (آیا مرا به فرزندی قبول می کنید) به آنها نمی گوید. سرانجام زمانی توسط پاسبانانی که سگ ها و بچه های ولگرد را از شهر جمع می کنند دستگیر می شود و بعد از چند روزی از دست شان می گریزد و همان گونه که معلوم نیست از کجا آمده در آخر کار معلوم نمی شود به کجا می رود.

حال می خواهم دوباره به همان بحث اول، یعنی کارکرد توصیفی داستان برگردم. لوکلزیو موندو را در میان کوه و دشت و علفزار به تصویر می کشد و آزادی او را در تعامل با آزادی طبیعت اطرافش قرار می دهد و این گونه با استفاده از کاربرد توصیفی محیط پیرامون، به بیان بهتر آزادی او و طبیعت می پردازد. او هر چیزی را که در اطراف موندو می گذرد، توصیف می کند تا خواننده را با این شیوه به فضاهای بکر و طبیعی بکشاند و در نهایت او را در برابر چارچوب های زندگی اجتماعی انسان قرار می دهد. اینجا است که شاید ارجح دانستن توصیف بر روایت توسط نویسنده قابل هضم می شود.

در واقع لوکلزیو با این حربه طبیعت صاف و بی غش را در تقابل با زندگی شهری مدرن که با رویکردهای مدرنیته مواجه است قرار می دهد تا نقش پیامبرگونه موندو را در دعوت آدم ها به سوی آزادی و رهایی راحت تر بیان کند. عدم پذیرش جمله کاربردی او یعنی «آیا مرا به فرزندی قبول می کنید» که می تواند به نوعی پیام دعوت او تلقی شود توسط آدم هایی ناشناس به معنی عدم توجه انسان هایی است که تحت تاثیر مدرنیزاسیون قرارگرفته اند و هر گونه آشتی و مراوده با مظاهر طبیعی را که موندو از آن برخاسته رد می کنند.

تعامل موندو با آدم هایی که به نوعی متفاوت از دیگرانند قزاق، نقاش، بادبادک باز، تی شین، پیرمرد سیاه نیز می تواند دست ما را در این برداشت کاملا هرمنوتیکی از داستان باز بگذارد که موندو راهنمایی است برای دعوت آدم های پیرامونش به سمت آزادی و رهایی آزاد همچون اعماق طبیعت اطراف خودش. هنری جیمز معتقد بود: «کار نویسنده تنها گفتن نیست، بلکه نشان دادن هم هست.» حال با خواندن داستان ژان ماری گوستاو لو کلزیو آیا نقش برجسته و کلیدی جمله هنری جیمز بیش از بیش آشکارتر نخواهد شد.

اطلاعات کتاب

موندو ترجمه ای است از یکی از داستانهای کتاب Mondo et autres histoires (به فارسی: موندو و داستانهای دیگر) نوشته ژان ماری گوستاو لو کلزیو که نخستین بار سال ۱۹۷۸ توسط انتشارات Gallimard در فرانسه منتشر شد.

 

[ad_2]

Source link

نقد و بررسی کتاب

کتاب موندوکتاب موندو از لو کلزیو

دیدگاهتان را بنویسید